سر به تشريف فروردين مطرزّ 106 است به چه اندازه است ؛ خاصه براى كسى كه سالما و غانما از غول و بيغوله جسته و گريخته باشد . دو فرسنگى ساروق در طرف يسار جاده ، مزرعه‌اى است موسوم به حيريا ، گفتند دويست خانوار رعيت دارد و از جاده تپه [ اى ] فاصله است . دو هزار زياده از گوسفندانش در چراگاه مشاهده شد . ملكى ميرزا ابو الحسن خان پسر مرحوم قايم مقام است كه با اهل و عيال ساكن آن قريه است . از قرار مذكور آدمى وارسته و شخصى زكّى النفس است ، در آنجا مشغول زراعت و عبادت و دعاى دوام دولت جاويد آيت است . مقرب الخاقان ميرزا على مستوفى به قدر امكان در ترفيه حال او جاهد است . بالجمله ناهار را در وسط راه و زمينى خرم صرف نموديم و الحق تمام آن راه طرب‌افزا و خرم فضا بود . امروز كه سيزدهم فروردين است ، طيلسان 107 كوهسارش نيمى مرواريددوز است و نيمى زمرّدآگين . از پاى كوه تا به كمر ، سبزه است و از كمر تا فرق ، برف . از كوه‌هاى اطراف آبهاى گوارا و صاف به جلگه و صحرا جارى ، و آن جلگه از عرض منتهى مىشود به كوه بزچلّو در آخر جلگه . طرف راست جاده مزرعهء قيزچه است و از آن پس گردنهء كوچكى است كه آخر خاك فراهان است و اول خاك شرّا . از فراز گردنه تا ديزآباد نيم فرسنگ است . ديزآباد ديهى است آباد و جزو بلوك شرّا و خالصهء ديوان . زياده از دويست خانوار رعيت دارد و زراعتش اغلب گندم و جو ؛ از رودخانهء قره‌حصار مشروب مىشود ، باغات ندارد الّا قليلى كه تازه احداث شده . رعايا شرايط استقبال به عمل آورده ، خشت‌هاى مبارك را در زير چادر فرود آورده و خود در خانه [ اى ] وسيع كه بالاخانه [ اى ] نوساز داشت منزل نمودم . شب چهارشنبه را آن‌جا بمانديم و از آن‌جا راه به دو شعبه مىشود ، از راهى به دولت‌آباد ملاير مىرود و راه ديگر به قريهء ننج . هر دو راه در فرسبه يكى مىشود . چون ننج غريب گز دارد كه مله مىگويند ، قدرى از تنخواه مرحمتى ديوان را ميرزا عيسى حوالهء ميرزا اسد اللّه خان كرده بود ، لهذا عزيمت راه ملاير نمودم و به ميرزا اسد اللّه خان به صحابت حاجى عباس قلى يوزباشى فراشان نوشتم كه مقامى مناسب براى هديهء همايونى معين نمايد و منزلى براى خانه‌زاد مشخص كند و قبل از طلوع روانه داشتم . قنبر و خان محمد بيگ هم صبح چهارشنبه آشپز را آوردند . چهارشنبه بيست و هفتم از قريهء ديزآباد به عزم دولت‌آباد ملاير روانه شديم . يك فرسنگى قريهء مزبور ، ديزآباد خراب است . آثارى كه از آن‌جا به نظر رسيد هنگام آبادى ، دو مساوى ديزآباد ، آباد [ از ] جمعيت و وسعت داشته . از بناهاى آنجا چيزى كه به جا است مرقد مطهر آمنه خاتون 108 بنت امام موسى كاظم عليه السلام است كه گنبدى مخروبه دارد . زراعت قليلى نموده بودند . قابل آبادى كلى است و در دشت وسيعى واقع است كه رودخانهء قره حصار در وسط آن دشت جارى است . بر روى آن رودخانه پلى است كه هفت چشمه دارد ؛